ภาษีการรับมรดกและภาษีที่ดินฯ: วางแผนส่งต่อธุรกิจครอบครัวให้ทายาทมีเงินสดพร้อม
สรุปเกณฑ์ภาษีการรับมรดกตาม พ.ร.บ. ปี 2558 ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างตาม พ.ร.บ. ปี 2562 และวิธีเตรียมเงินสดให้ทายาท โดยไม่ต้องขายที่ดินหรือหุ้นในราคาต่ำ
ทีมวิเคราะห์ TWQs

ภาษีที่ทายาทธุรกิจครอบครัวต้องรู้มีสองตัว และเป็นกฎหมายคนละฉบับ ตัวแรกคือภาษีการรับมรดกตาม พ.ร.บ. ภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2558 ซึ่งเก็บจากผู้รับมรดก ไม่ใช่จากกองมรดก ตัวที่สองคือภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างตาม พ.ร.บ. พ.ศ. 2562 ซึ่งเจ้าของต้องจ่ายทุกปีไม่ว่าจะได้มาทางมรดกหรือไม่
ภาษีการรับมรดกคิดเฉพาะส่วนที่ทายาทแต่ละคนได้รับเกิน 100 ล้านบาท (นับจากเจ้ามรดกแต่ละราย) ส่วนที่เกินเสียอัตรา 5% ถ้าผู้รับเป็นบุพการีหรือผู้สืบสันดาน และ 10% สำหรับผู้รับรายอื่น คู่สมรสได้รับยกเว้นทั้งหมด ทายาทส่วนใหญ่จึงไม่ต้องเสียภาษีนี้เลย
ช่วงนี้กระทรวงการคลังกำลังพิจารณาว่าจะลดเกณฑ์ 100 ล้านบาทลงหรือไม่ แต่ ณ วันที่ตรวจสอบบทความนี้ ยังไม่มีกฎหมายแก้ไขประกาศใช้ ควรติดตามประกาศในราชกิจจานุเบกษาก่อนวางแผนจริง
ปัญหาที่เจอบ่อยกว่าตัวภาษีคือ "สภาพคล่อง" ที่ดินและหุ้นบริษัทครอบครัวไม่ได้สร้างเงินสด แต่ภาษีที่ดินฯ ค่าธรรมเนียมโอน หนี้ธุรกิจ และค่าใช้จ่ายระหว่างจัดการมรดกต้องจ่ายเป็นเงินสด ถ้าไม่มีเงินเตรียมไว้ ทายาทอาจต้องขายทรัพย์สินในราคาต่ำกว่าที่ควร
ประกันชีวิตเป็นเครื่องมือหนึ่งที่ช่วยเรื่องนี้ได้ เงินสินไหมมรณกรรมจากกรมธรรม์ประกันชีวิตได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และเมื่อระบุชื่อผู้รับประโยชน์ไว้ บริษัทประกันจ่ายเงินให้ผู้รับประโยชน์โดยตรง โดยทั่วไปจึงไม่ต้องรอขั้นตอนจัดการมรดก ทั้งนี้รายละเอียดขึ้นกับกรมธรรม์และข้อเท็จจริงของแต่ละครอบครัว ควรปรึกษานักกฎหมายหรือผู้สอบบัญชีก่อนตัดสินใจ
แหล่งอ้างอิง
- PwC Worldwide Tax Summaries: Thailand, Individual — Other taxes (inheritance tax, land and building tax)
- Bangkok Post: Inheritance tax rejig mulled
- The Nation: Estate tax regulations under review as ministry strives to increase revenue
ตรวจสอบข้อมูลล่าสุด 14 พ.ย. 2569 ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำด้านภาษี กฎหมาย หรือการตรวจคนเข้าเมือง กฎหมายและเกณฑ์วีซ่าเปลี่ยนได้ ควรยืนยันกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการ
- Inheritance Tax
- Land and Building Tax
- Family Business
- Succession
อยากนำเรื่องนี้ไปใช้กับธุรกิจของคุณ?
นัดหมายวินิจฉัยการเงินธุรกิจบทความที่เกี่ยวข้อง

SME ไทยกับ AI: ยังไม่ต้องรีบ แต่ควรเริ่มจากงานที่ทำซ้ำทุกวัน.
ผลสำรวจของ ETDA บอกว่าองค์กรไทยส่วนใหญ่ยังไม่ได้ใช้ AI แต่ตั้งใจจะใช้ จุดเริ่มที่คุ้มสำหรับ SME คือข้อมูลบัญชีและงานเอกสารที่ทำซ้ำ ไม่ใช่เครื่องมือที่ดังที่สุด
อ่านบทความ
จดหมายถึงผู้ประกอบการ SME: กระแสเงินสดดีแค่ไหน ก็สะดุดได้ ถ้าไม่มีกำแพงกันความเสี่ยง
เจ้าของกิจการมักโฟกัสยอดขายและกำไร แต่ลืมเตรียมรับวันที่คนสำคัญของธุรกิจทำงานไม่ได้ หรือเจอคดีความที่ไม่คาดคิด
อ่านบทความ